paul lemmens lid Vereniging van Filosofen in de Praktijk ingeschreven CKN Beroepsregister Kinderfilosofen KvK 89658353 contact

gesprekken kinderen en jongeren  lezingen muziekfilosofie boeken wie ben ik

Mensen geven aan bijna alles wat ze doen een betekenis. Maar niet iedereen geeft dezelfde betekenis aan dezelfde dingen, zaken, gebeurtenissen... Daarom is het goed om met elkaar te praten om duidelijk te krijgen wat iets voor jou betekent of wat je zegt. Dat kan heel goed in een filosofisch gesprek. Een filosofisch gesprek is anders dan praten met elkaar of een goed gesprek hebben. Bij een filosofisch gesprek gaan de deelnemers samen de diepte in, samen op onderzoek, bevragen elkaar, beargumenteren hun uitspraken en vooral ook: luisteren goed naar elkaar. "Als je praat herhaal je alleen wat je al weet, maar als je luistert zou je iets nieuw kunnen leren." (Dalai Lama). Een filosofisch gesprek ontstaat uit een filosofische vraag. Bij een filosofische vraag is er niet meteen een antwoord. Sterker nog, er hoeft zelfs helemaal geen antwoord te komen. De vraag is de aanzet voor een gesprek. Dat is een gesprek waarin geredeneerd wordt, gedachten vrij geuit kunnen worden en tegelijkertijd gevraagd wordt meningen te onderbouwen, te beargumenteren en te onderzoeken. Kloppen de argumenten? Waarop zijn ze gebaseerd. Hoe weet je iets? Waar komt je antwoord vandaan? Een filosofisch gesprek is dan ook eerder een reis die je samen maakt, een onderzoek dat je samen doet. Open, zonder oordelen. Aan het eind van een filosofisch gesprek zou het kunnen dat je nog steeds geen antwoord op de vraag gevonden hebt, maar misschien wel dat je door de bijdragen in het gesprek een andere zienswijze hebt verkregen. Na een filosofsich gesprek hoor ik wel eens: "Zo heb ik dat nog nooit gezien" of "Op deze manier heb ik nog nooit over dit onderwerp gesproken"� of "Ik dacht dat het zo was, maar nu merk ik dat het ook anders kan." Café Philo Het filosofisch gesprek komt rechtstreeks voort uit Café Philo. Café Philo ontstond ‘per ongeluk’ op 13 december 1992 in Café des Phares aan de Place de la Bastille in Parijs. De jonge filosoof Marc Sauter had laten weten open te staan voor een dialoog. Daar kwamen nogal wat mensen op af. Alles was gratis, want, zo vond Sauter: “Denken is niet te koop!” De startvraag werd uit een reeks vragen democratisch gekozen. De eerste vraag: “Is geweld specifiek voor de mens of vindt men het in de hele natuur?” Sauter overleedt in 1998 aan een hersentumor. Filosofen in Frankrijk en daarbuiten (Spanje, Hongarije, Mexico, New York) hebben zijn aanpak voortgezet. In Nederland was het eerste Café Philo in 1998 in Breda en vond plaats in Café den Denker. Het Café Philo was altijd op de 3e zondag van de maand en bestond 10 jaar. De eerste vraag in Breda: “Kun je ook niet jezelf zijn?” Café Philo werd langzamerhand overschaduwd door het Filosofisch Café.  Daar staat niet de vraag centraal, maar een lezing, meestal gevolgd door een vraaggesprek. Die aanpak was voor het eerst in Amsterdam: Felix-en-Sofie (Felix Merites). Daarna volgden er meer. Het originele concept van Café Philo vindt nog slechts incidenteel plaats. Een Filosofisch Gesprek, zoals dat gehouden wordt in de bblthk, Wageningen, is in feite een Café Philo. Bij Een Filosofisch Gesprek staat de vraag centraal. Daarover gaat het gesprek. Niet onbelangrijk: het is gratis en voor iedereen toegankelijk (kijk voor meer hierover onder het kopje: gesprekken). Een filosofisch gesprek In 2019 ben ik begonnen met filosofische gesprekken met jongeren van HAVO/VWO. Na een wat aarzelende start groeide de groep en bleef constant. Jongeren zagen de waarde van de gesprekken in en gaven aan dat ze nergens op deze manier met elkaar konden praten. Ze zagen het dan ook als een verrijking. Door Corona konden de gesprekken niet meer plaatsvinden. Na Corona waren de jongeren inmiddels van school en van huis. Een nieuwe groep vinden bleek moeilijk. Daarom heb ik een paar jaar filosofische gesprekken gevoerd in de onderbouw van HAVO/VWO. Jongeren konden gesprekken kiezen in de zogenaamde 'vrije uren keuze'. De meeste jongeren die voor deze gesprekken kozen, kozen filsofie als keuzevak voor de bovenbouw. Door een andere opzet voor de keuze uren gingen de filosofische gesprekken helaas verloren. Parallel aan de gesprekken met jongeren kreeg ik vanuit de bibliotheek van Wageningen, de bblthk, de vraag of ik niet ook gesprekken kon doen met volwassenen. In 2022 was het eerste gesprek. Ze vinden nog steeds plaats: klik voor de agenda en het onderwerp op 'gesprekken'.